• Wat zijn de voorwaarden?
• Welke documenten?
• Hoe aanvragen?
  • Aanvraag in het buitenland
  • Aanvraag in België
• Einde van de studie of de verbijfsvergunning
• Verblijf van onbepaalde duur verkrijgen

Wat zijn de voorwaarden?

De voorwaarden om als niet-EU/EER student naar België te komen zijn:

• Het moet in principe gaan om hoger onderwijs. Het volgen van een voorbereidend jaar op hoger onderwijs valt hier ook onder (bv. zevende jaar van het secundair onderwijs, taallessen (Frans, Nederlands of Duits, afhankelijk van de gemeenschap waar men zal studeren), …).
  • Als je een familielid tot de derde graad, (d.w.z. een (voor)ouder, een broer, een zus, een oom, een tante, een neef of een nicht) hebt die regelmatig in België verblijft, kan de Minister van Binnenlandse Zaken echter afwijkingen toestaan. Het kan dan toegestaan worden om naar België te komen om lager of secundair onderwijs te volgen.
  • In dit geval moet je wel kunnen aantonen dat je hetzelfde onderwijs niet kan genieten in jouw land of een aangrenzende streek.
     
• Het moet gaan om onderwijs met volledig leerplan (minimum 15 uur per week, minimum 54 studiepunten en geen avondonderwijs).
  • Onderwijs met een beperkt uurrooster is alleen toegelaten als dit de hoofdbezigheid van de student is en een voorbereiding vormt op het onderwijs met volledig leerplan (bijvoorbeeld: voorbereidend jaar taalonderwijs).
  • In dat laatste geval moet het leerplan bestaan uit minimum 12 uur per week.
     
• Het onderwijs moet gevolgd worden als regelmatig (ingeschreven) student (dus niet als vrij student).
   
• Het onderwijs moet in principe gevolgd worden in een door de staat erkende, georganiseerde of gesubsidieerde school.
  • Wil je onderwijs volgen in een privé-school, die niet erkend, noch gesubsidieerd wordt door de Belgische staat, dan moet je, naast de gebruikelijke bewijsstukken, per gemotiveerde brief rechtvaardigen waarom je deze private opleiding wil volgen (in het licht van jouw schoolloopbaan). Na een geïndividualiseerd onderzoek van het dossier van de aanvrager zal de Minsiter of de DVZ beslissen al dan niet een uitzondering toe te staan.
  • Je moet ook documentatie bijvoegen met een beknopte omschrijving van de cursussen georganiseerd door de private instelling die het attest van inschrijving of toelating heeft afgeleverd. Hieruit moet de specificiteit van deze cursussen blijken ten overstaan van gelijkaardige cursussen georganiseerd in het land van herkomst.
     
• Ter aanvulling van deze regeling werd in 2002 een nieuwe omzendbrief uitgevaardigd die het eveneens mogelijk maakt om voor onderwijs "in sociale promotie" naar België te komen.  Deze Omzendbrief van 23 september 2002 bepaalt de voorwaarden en mogelijke onderwijsvormen die hiervoor in aanmerking komen. Onderstaande uitleg geldt eveneens voor dit onderwijs in sociale promotie.
  
• Je moet bewijzen dat je over voldoende bestaansmiddelen beschikt
  
• Je  mag geen gevaar betekenen voor de volksgezondheid
  
• Je mag geen gevaar betekenen voor de openbare orde of veiligheid van België

Welke documenten?

Als derdelands student moet je volgende documenten voorleggen:

• Een geldig nationaal (reis)paspoort.
• Een attest van een onderwijsinstelling in België (die aan bovenstaande voorwaarden voldoet) waaruit blijkt dat je daar aanvaard wordt.
  • In het beste geval verklaart dit attest dat je reeds ingeschreven werd als regelmatige leerling of student. In de praktijk wordt meestal een attest afgeleverd dat vaststelt dat je "toegelaten bent tot de studies" (dit wil zeggen dat je aan de diplomavoorwaarden voldoet en de selectieprocedure hebt gevolgd).
  • Het attest van definitieve inschrijving wordt slechts afgeleverd bij aankomst in België en nadat aan alle voorwaarden is voldaan (bewijs van taalkennis, betaling van inschrijvingsgeld).
  • Het attest kan ook vermelden dat je werd ingeschreven voor een (verplichte) toelatingsproef of dat een aanvraag werd ingediend voor een erkenning van de gelijkwaardigheid van het buitenlandse diploma vereist om een bepaalde opleiding te kunnen volgen. Zulke attesten volstaan echter niet om het recht op verblijf te bekomen. Daarvoor dien je een effectief inschrijvingsattest voor te leggen.
• Indien je een voorbereidend (taal)jaar wil volgen, moet je naast het bovenvermelde attest ook minstens een gedetailleerd studieplan voorleggen waaruit blijkt op welke studies je je voorbereidt (bv. Aan welke hogeschool of universiteit wil je je nadien inschrijven? Voor welke studies? Wat zal het  uurrooster zijn?). In de praktijk wordt vaak zowel een attest van het voorbereidend jaar, als een attest van de eigenlijke studies voorgelegd, omdat veel hogescholen en universiteiten zelf eisen dat er een voorbereidend jaar wordt gevolgd m.o.o. voldoende talenkennis.
• Een bewijs dat je over voldoende middelen van bestaan beschikt.
  • Het vereiste minimumbedrag (voor een alleenstaande student) is voor het school- of academiejaar 2012-2013 vastgelegd op 604 € per maand. Het inkomen waarover een buitenlandse student die hier met zijn gezin verblijft moet kunnen beschikken, is niet wettelijk vastgelegd.  In de praktijk wordt bij het bedrag van de alleenstaande student minstens 150 euro per persoon ten laste bijgeteld.
  • Dit bewijs kan je leveren:
    • via een studiebeurs
    • op voorlegging van een verbintenis tot tenlasteneming buitenlandse student (Bijlage 32).
    • door een attest van een geblokkeerde bankrekening waarop een voldoende hoog bedrag staat. Dit bedrag moet overeenstemmen met het bedrag dat jaarlijks door de DVZ wordt vastgesteld als minimumbedrag voor een alleenstaand student x 12 (+ 150 euro per persoon ten laste). De DVZ aanvaardt enkel attesten van geblokkeerde rekeningen bij een Belgische bank, indien er een samenwerkingsverband bestaat tussen de betrokken universiteit/hogeschool en de bank (omdat particuliere studenten geen geblokkeerde rekening kunnen openen bij een Belgische bank) . De student maakt het geld over aan de onderwijsinstelling, die het op zijn beurt stort op een geblokkeerde rekening bij een bank. De onderwijsinstelling keert dan maandelijks het vereiste minimumbedrag uit aan de student. Wanneer een student zelf een geblokkeerde rekening kan openen in het buitenland, wordt dit attest ook aanvaard (dit is bv. het geval voor Chinese studenten).
    • ook het inkomen dat je als student verwerft door bij te klussen tijdens het academiejaar kan worden meegeteld.
• Een medisch attest waaruit blijkt dat je niet aan bepaalde ziektes lijdt die een gevaar betekenen voor de volksgezondheid of de openbare orde en veiligheid.
  • Dit attest moet in principe worden opgesteld door een geneesheer die is aangesteld door de diplomatieke of consulaire post in het buitenland waar de student zijn aanvraag indient.
  • De Dienst Vreemdelingenzaken kan in bepaalde gevallen (bijvoorbeeld wanneer een dergelijk attest niet kan bekomen worden omwille van administratieve redenen) buitenlandse studenten vrijstellen van het voorleggen van een medisch attest
• Een getuigschrift waaruit blijkt dat je niet veroordeeld bent wegens misdaden of wanbedrijven van gemeenrecht. Het gaat hier om een "bewijs van goed gedrag en zeden" dat je in jouw herkomstland opvraagt.
  • Dit getuigschrift is alleen verplicht voor studenten ouder dan 21 jaar.
  • De Dienst Vreemdelingenzaken kan in bepaalde gevallen (bijvoorbeeld wanneer een dergelijk attest niet kan bekomen worden omwille van administratieve redenen) buitenlandse studenten vrijstellen van het voorleggen van een bewijs van goed gedrag en zeden.

Hoe aanvragen?

Aanvraag in het buitenland

In principe moet je de aanvraag voor een studentenverblijf persoonlijk in de Belgische ambassade/consulaat in het herkomstland indienen, met voorlegging van bovenstaande documenten:

De Belgische ambassade moet het dossier overmaken aan de Dienst "lang verblijf" (onder de directie Toegang en verblijf) van de Dienst Vreemdelingenzaken, die op haar beurt de aanvraag onderzoekt en de beslissing neemt.

Deze dienst heeft, zeker tijdens de maanden van de zomervakantie, een grote achterstand in de behandeling van visa-aanvragen. Je dient de aanvraag dan ook best verschillende maanden voor de start van het academiejaar in!

Als het studentenverblijf wordt toegelaten, wordt in het paspoort een visum type D met vermelding "defpro na studies" aangebracht. Afhankelijk van het voorgelegde studieattest, wordt een bijzondere vermelding aangebracht op deze visumsticker (ofwel "inschrijving in een onderwijsinstelling"; ofwel "toegelaten tot de studies"; ofwel "inschrijving toelatingsproef"; ofwel "aanvraag gelijkwaardigheid van een diploma").

Wanneer de Dienst Vreemdelingenzaken weigert het visum af te leveren, kan hiertegen een annulatieberoep worden ingediend bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen.

Met het visum kan je naar België reizen. Binnen de 8 werkdagen na binnenkomst gaat je naar de gemeente om je in te schrijven. De gemeente levert dan een aankomstverklaring 'Bijlage 3' af.

Vervolgens gaat de gemeente over tot het controleren van de voorgelegde attesten en wordt de opgegeven woonplaats gecontroleerd door de politie.

Als alle documenten in orde zijn, en indien je reeds in het bezit bent van een inschrijvingsattest, wordt een elektronische A kaart afgeleverd. Deze is geldig voor de duur van de studies.

Heb je nog geen inschrijvingsattest, dan krijgt je een Attest van Immatriculatie (model A), dat 4 maanden geldig is. Indien binnen deze periode een bewijs van inschrijving wordt afgeleverd, wordt dit attest vervangen door een elektronische A kaart.

Deze verblijfskaart is telkens 1 jaar geldig (tot 31 oktober van het lopende academiejaar bij inschrijving in het hoger onderwijs) en wordt voor de duur van de studies elk jaar verlengd, op voorwaarde dat je bewijst nog steeds aan de voorwaarden te voldoen.

Aanvraag in België

Als je reeds legaal in België verblijft (bvb. als toerist) kan je in de gemeente waar je feitelijk verblijft een studentenverblijf aanvragen op basis van artikel 9, tweede lid Vreemdelingenwet en artikel 25/2 van het Koninklijk Besluit van 8/10/81.

Dien je aanvraag, met alle nodige documenten (zie hierboven), wel binnen de periode van het legaal verblijf in. Na het indienen van de aanvraag zal de politie een woonstcontrole uitvoeren om na te gaan of je effectief in de gemeente woont.

• Indien je niet alle documenten hebt voorgelegd, indien je niet legaal in België verblijft, of indien de woonstcontrole negatief is, dan zal de gemeente jouw aanvraag niet in overweging nemen. Je ontvangt dan een bijlage 40.
• Indien wel aan deze ontvankelijkheidsvoorwaarden is voldaan zal de gemeente de aanvraag opsturen naar de DVZ en aan jouw een ontvangstbewijs afleveren.

De kans bestaat dat de aankomstverklaring reeds verlopen is alvorens de Dienst Vreemdelingenzaken de verblijfsaanvraag (positief) behandeld heeft.  In die tussentijd verblijft je  illegaal in België. De ontvangstmelding bewijst wel dat je een aanvraag heeft gedaan om een studentenstatuut te bekomen.

Bij een positieve beslissing zal je worden opgeroepen om bij de gemeente een elektronische A kaart als student te komen afhalen. Deze verblijfskaart is telkens 1 jaar geldig (tot 31 oktober van het lopende academiejaar bij inschrijving in het hoger onderwijs) en wordt voor de duur van de studies elk jaar verlengd op voorwaarde dat je bewijst nog steeds aan de voorwaarden te voldoen.

Einde van de studie of de verblijfsvergunning

Op het einde van jouw studies moet je het grondgebied verlaten. Doe je dat niet, dan kan je een bevel om het grondgebied te verlaten krijgen.

Je kan als buitenlandse student ook al vroegtijdig, dus vóór het einde van je verblijfsrecht, dergelijk bevel krijgen, namelijk in volgende gevallen:

• De Minister van Binnenlandse Zaken oordeelt dat de student op overdreven wijze zijn studies verlengt. Hij moet hiervoor het advies inwinnen van de onderwijsinstelling waar hij is ingeschreven en van de instelling waar hij het vorige academiejaar of schooljaar was ingeschreven. De Minister kan bijvoorbeeld een Bevel om het Grondgebied te verlaten geven aan een student die in dezelfde studierichting gedurende 3 opeenvolgende school -of academiejaren niet is geslaagd.
• De Minister oordeelt dat de student zoveel tijd besteedt aan zijn studentenjob dat dit de voortzetting van zijn studies hindert.
• De Minister stelt vast dat de student niet deelneemt aan examens zonder daartoe een geldige reden te hebben.
• De Minister of de Dienst Vreemdelingenzaken kunnen ook een Bevel geven als de student geen voldoende bestaansmiddelen meer kan bewijzen en als hij of een gezinslid meer dan 3 maanden OCMW-steun (voor een maandelijks bedrag gelijk aan het leefloon) genoten hebben in het afgelopen jaar, zonder dat die hulp werd terugbetaald binnen de 6 maanden na de laatste uitkering van de hulp.

Als je geen gevolg geeft aan het Bevel om het Grondgebied te verlaten, en na de toegestane termijn verder in België verblijft, dan bevind je je in de situatie van illegaal verblijf.

Het verblijfsrecht als student is hoe dan ook steeds beperkt tot de duur van de studies!

Verblijf van onbepaalde duur verkrijgen

Je kan als derdelands student nooit een verblijfsrecht van onbepaalde duur bekomen.

Indien je voldoet aan de voorwaarden om een verblijfsvergunning te krijgen in een ander kader -bv. als werknemer voor de duur van de arbeidskaart of in het kader van samenwoonst bij een duurzame relatie - kan je in het kader van dit statuut na verloop van tijd wel een verblijfsrecht van onbepaalde duur bekomen.

Een student die zijn statuut wil wijzigen kan dit gedurende zijn legaal verblijf aanvragen bij de gemeente.